సంధ్యావందనము

ప్రోక్షణ మంత్రము :;
అపవిత్ర పవిత్రోవా సర్వావస్థాం గతోఁపివా !
యస్మరేత్ పుండరీకాక్షం సబాహ్యాభ్యంతర శ్శుచిః !!

(శిరస్సుపై నీటిని ప్రోక్షించుకోవటం)

ఆచమన మంత్రము :;
ఓం కేశవాయ నమః
ఓం నారాయణాయ నమః
ఓం మాధవాయ నమః

(అంటూ మూడు మారలు ఆచమనము చేయవలెను)

ఓం గోవిందాయ నమః
ఓం విష్ణవే నమః
ఓం మధుసూదనాయ నమః
ఓం త్రివిక్రమాయ నమః
ఓం వామనాయ నమః
ఓం శ్రీధరాయ
ఓం హృషికేశాయ నమః
ఓం పద్మనాభాయ నమః
ఓం దామోదరాయ నమః
ఓం వాసుదేవాయ నమః
ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః
ఓం అనిరుద్దాయ నమః
ఓం పురుషోత్తమాయ నమః
ఓం అధోక్షజాయ నమః
ఓం నారసింహాయ నమః
ఓం అచ్యుతాయ నమః
ఓం జనార్థనాయ నమః
ఓం ఉపేంద్రాయ నమః
ఓం హరయే
ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః

ప్రాణాయామము :;

ఓం భూః ఓం భువః ఓగ్ం సువః ఓం మహః ఓం జనః ఓం తపః ఓగ్ం సత్యం !
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్య ధీమహి ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ ఓం మాపోజ్యోతిరసోఁమృతం బ్రహ్మభూర్భువస్సువరోం !!

సంకల్పము :;

శ్రీ మహావిష్ణురాజ్ఞయా ప్రవర్త మానస్య ఆద్య బ్రాహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే శ్వేత వరాహకల్పే వైవస్వత మన్వంతరే కలియుగే ప్రథమపాధే జంబూద్వీపే భరత వర్షే భరత ఖండే మేరోర్దక్షిణ దిగ్బాగే శ్రీరంగస్యోత్తరదిక్ప్రగశే భగవద్భాగవతాచార్య సన్నిధౌ అస్మిన్ వర్తమాన వ్యవహారిక చాంద్రమాన ప్రభవాది షష్టి సంవత్సరాణాం మధ్యే …………. సంవత్సరే ………ఆయనే ………ఋతౌ ……. మాసే ….. పక్షే …… తిథౌ ….. వాసరే శుభ నక్షత్రే శుభయోగే శుభకరణే ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ…
…………..గోత్రః ……నామధేయోహం శ్రీ భగవదాజ్ఞయా భగవత్ప్రీత్యర్థం
(ప్రాతః మధ్యాహ్న సాయం ) సంధ్యావందనం కరిష్యే..!!

మార్జన మంత్రము :;

ఓం ఆపోహిష్టామయో భువః ! థాన ఊర్జేదధాతనః ! మహేరణాయ చక్షసే !
యోవశ్శివతమో రసః ! తస్య భాజయతే హనః ! ఉశతీరివ మాతరః !!
తస్మా అరంగమామవో ! యస్యక్షయాయ జిన్వథ ఆపో జనయథాచనః !!

(బొటన వేలితో శిరస్సుపై భుజములపై పాదములపై నీటిని ప్రోక్షించుకోవలెను)

మంత్రాచమనము :;

ఉదయం ;
ఓం సూర్యుశ్చ మామన్యుశ్చ మన్యుపతయశ్చ మన్యికృతేభ్యః !
పాపేభ్యో రక్షంతాం యద్రాత్రియా పాపమకార్షం !!
మనసా వాచా హస్తాభ్యాం ! పద్భ్యాముదరేణ శిశ్న ! రాత్రి స్తదవలుమ్పతు !
యత్కించి దురితం మయి ఇదమహం మా మమృతయోనౌ ! సూర్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా..!!

మధ్యాహ్నం
ఆపః పునన్తు పృథివీం పృథివీ పూతా పునాతుమాం !
పునంతు బ్రహ్మణస్పతి బ్రహ్మా పూతా పునాతుమాం !!
యదుచ్చిష్ట మభోజ్యం యద్వాదుశ్చరితం మమ !
సర్వం పునంతు మా మాపోఁ సతాంచ ప్రతిగ్రహగ్గ్ స్వాహా !!

సాయంకాలం ;
ఓం అగ్నిశ్చ మామన్యుశ్చ మన్యుపతయశ్చ మన్యుకృతేభ్యః !
పాపేభ్యో రక్షంతాం యదాహ్నా పాపమకార్షం మనసావాచా హస్తాభ్యాం !!
పద్భ్యాముదరేణశిశ్నా అహస్తదవలమ్పతు !
యత్కించి దురితం మయి ఇదమహం మామమృతయోనౌ సత్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా !!

అర్ఘ్యప్రదాన మంత్రము ;

శ్రీ భగవదాజ్ఞయా (ప్రాతః, మధ్యాహ్న, సాయం)
సంధ్యాంగ అర్ఘ్య ప్రదానం కరాష్యే..!!

(దోసిలిలో నీటిని తీస్కొని గాయత్రి మంత్రముతో 3 సార్లు అర్ఘ్యములివ్వాలి)

ఓం భూర్భువస్సువః !
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్యధీమహి ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ !!

(కాలాతిక్రమన జరిగినచో)
ముఖ్య కాలాతిక్రమణ దోష పరిహారార్థం చతుర్థ అర్ఘ్య ప్రదానం కరిష్యే..!!

ఓం భూర్భువస్సువః ! ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్యధీమహి ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ !!

(దోసిట్లో నీటిని తీస్కొని ప్రదక్షిణముగా తన చుట్టు విడువవలెను)

” ఓం అసావాదిత్యో బ్రహ్మ ”

తర్పణము ;
(ఒక్కొక్క నామానికి ఒక్కొక్క సారి నీటిని తర్పణములివ్వవలెను)

ప్రాతః
1 . సంధ్యాం తర్పయామి 2. గాయత్రిం తర్పయామి 3. బ్రాహ్మీం తర్పయామి 4. నిమృజీం తర్పయామి

మధ్యాహ్నం
1. సంధ్యాం తర్పయామి 2. సావిత్రీం తర్పయామి 3. రౌద్రీం తర్పయామి 4. నిమృజీం తర్పయామి

సాయం
1. సంధ్యాం తర్పయామి 2. సరస్వతీం తర్పయామి 3. వైష్ణవీం తర్పయామి 4. నిమృజీం తర్పయామి

గాయత్రీ ఆవాహనం :;
ఓ మిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ అగ్నిర్దేవతా బ్రహ్మ ఇత్యార్షం గాయత్రం ఛందం పరమాత్మ సరూపం సాయుజ్యం వినియోగం

ఆయాతు వరదా దేవీ అక్షరం బ్రహ్మ సమ్మితం !
గాయత్రీం ఛందసాం మాతేదం బ్రహ్మ జుషస్వమే !!
యదహ్నాత్ కురుతే పాపం తదహ్నాత్ ప్రతిముచ్యతే !
యద్రాత్రియాత్ కురుతే పాపం తద్రాత్రియాత్ ప్రతిముచ్యతే !!
సర్వవర్ణే మహాదేవి సంధ్యావిద్యే సరస్వతి !!

ఓజోసి సహోసి బలమసి భ్రాజోసి దేవానాం ధామనామసి !
విశ్వమసి విశ్వాయుః సర్వమసి సర్వాయురభభూరోం !!
గాయత్రి మావాహయామి ., సావిత్రిమావాహయామి ., సరస్వతిమావాహయామి .,
ఛన్దరిషిమావాహయామి., శ్రియమావాహయామి.,

గాయత్రియా గాయత్రిచ్ఛందో విశ్వామిత్ర ఋషిః సవితా దేవతా అగ్నిర్ముఖం బ్రహ్మ శిరో విష్ణుహృదయం
రుద్రశ్శిఖా పృథివీయోనిః
ప్రాణాపాన వ్యానోదాన సమాన సప్రాణా శ్వేతవర్ణా సాంఖ్యాయనస గోత్రాః గాయత్రి చతుర్విగ్ం శత్యక్షరా త్రిపదా షట్కుక్షిః పంచశీర్షోపనయనే వినియోగః !!

ఓం భూః ఓం భువః ఓగ్ం సువః ఓం మహః ఓం జనః ఓం తపః ఓగ్ం సత్యం !
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్యధీమహి ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ !!
ఓమాపోజ్యోతిరసోమృతం బ్రహ్మభూర్భువస్సువరోం !!

జప సంకల్పం :;
శ్రీ భగవదాజ్ఞయా (ప్రాతః మధ్యాహ్మ సాయం ) సంధ్యాంగ గాయత్రీ మహా మంత్ర జపం కరిష్యే..!!

కరన్యాసం :;
తత్సవితుః బ్రహ్మాత్మనే అంగుష్టాభ్యాం నమః (బోటన వేలు)
వరేణ్యం విష్ణ్వాత్మనే తర్జనీభ్యాం నమః (చూపుడు వేలు)
భర్గోదేవస్య రుద్రాత్మనే మద్యమాభ్యాం నమః (మధ్యమ వేలు)
ధీమహి సత్యాత్మనే అనామికాభ్యాం నమః (ఉంగరపు వేలు)
ధియో యోనః జ్ఞానాత్మనే కనిష్టికాభ్యాం నమః (చిటికన వేలు)
ప్రచోదయాత్ సర్వాత్మనే కరతల కర పృష్టాభ్యం నమః !!

అంగ న్యాసము:;
తత్సవితుః బ్రహ్మాత్మనే హృథయాయ నమః (చాతి)
వరేణ్యం విష్ణ్వాత్మనే శిరసే స్వాహా (శిరస్సు)
భర్గోదేవస్య రుద్రాత్మనే శిఖాయై వషట్ (పిలక)
ధీమహి సత్యాత్మనే కవచాయహుం (భుజాలు)
ధియో యోనః జ్ఞానాత్మనే నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ( కన్నులు)
ప్రచోదయాత్ సర్వాత్మనే అస్త్రాయ ఫట్
భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్భంధః !!

ధ్యానం :

ముక్తా విద్రుమ హేమనీల ధవల చ్ఛాయై ర్ముఖై స్త్రీక్షణైః !
యుక్తాం ఇన్దు నిబద్ధరత్నమకుటాం తత్వార్థ వర్ణాత్మికాం !!
గాయత్రీం వరదాభయాంకుశకశాశ్శుభ్రం కపాలం గదాం !
శంకం చక్ర మథారవిందయుగళం హస్తైః వహంతీం భజే !!

గాయత్రీ మంత్ర జపము :
ఓం భూర్భువస్సువః !
తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గోదేవస్య ధీమహి ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ !!

(కనీసం 108 సంఖ్య )

ముందువలెనే అంగన్యాసము కరన్యాసము చేసి
ఇతి దిగ్విమోకః అని చెప్పవలెను
అనేన గాయత్రీ మహా మంత్ర జపేన సర్వం పరబ్రహ్మార్పణమస్తు !!

తదుపరి సూర్య నమస్కారం దిగ్దేవతా నమస్కారం దేవతా స్మరణం ఆచరించవలెను

గాయత్రీ ప్రస్థానం :

ఉత్తమే శిఖరే జాతే భూమ్యం పర్వత మూర్థని !
బ్రాహ్మణేభ్యోఁభ్యను జ్ఞాతా గచ్ఛా దేవి యథా సుఖం !!
స్తుతో మయా వరదా వేదమాతా !
ప్రచోదయన్తి పవనే ద్విజాతా !!
ఆయుః పృథివ్యాం ద్రవిణం బ్రహ్మవర్చసం !
మహ్యం దత్వా ప్రయాతుం బ్రహ్మలోకం !!

ఆకాశాత్ పతితం తోయం యథా గచ్చతి సాగరం !
సర్వదేవ నమస్కారః కేశవం ప్రతి గచ్ఛతి !!

అభివాదం :;

ఛతురస్సాగర పర్యంతం గో బ్రాహ్మణేభ్య శుభం భవతు
……….., …………., ………, ఆర్షేయ ప్రవరాన్విత
…………., స గోత్రః ఆపస్థంభ సూత్రః
యజుశ్శాఖాధ్యాయీ ……….
……… శర్మాః అహంభో అభివాదయే

సమర్పణం ;

యస్యస్మృత్యాచ నమోక్త్యా తపః తపసంధ్యాక్రయాదిషు !
న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యోవందో తమచ్యుతం !!
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్థనః !
యత్కృతంతు మయాదేవ పరిపూర్ణం తదస్తతే !!
అనేన (……………….) సంధ్యావందనేన భగవాన్ సర్వాత్మకః సర్వం శ్రీ పరమేశ్వర అర్పణమస్తు…!!

విష్ణవే నమః విష్ణవే నమః విష్ణవే నమః !!